Kiến thức PCCC
Đầu báo Beam, báo cháy tia chiếu: Giải pháp hiệu quả cho không gian rộng lớn
1. Giới thiệu đầu báo Beam – Báo cháy dạng tia chiếu
Trong hệ thống phòng cháy chữa cháy hiện đại, việc phát hiện sớm đám cháy đóng vai trò then chốt để giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản. Bên cạnh các loại đầu báo cháy điểm truyền thống, đầu báo beam (hay còn gọi là đầu báo khói tia chiếu) nổi lên như một giải pháp tối ưu cho các không gian rộng lớn, nơi mà việc lắp đặt và bảo trì đầu báo điểm gặp nhiều khó khăn.
2. Đầu báo Beam là gì?
Đầu báo beam là thiết bị báo cháy hoạt động dựa trên nguyên lý che khuất ánh sáng. Nó bao gồm một bộ phận phát ra chùm tia hồng ngoại và một bộ phận thu nhận tia hồng ngoại đó. Khi có khói xuất hiện trong vùng giám sát, khói sẽ làm suy giảm cường độ tia hồng ngoại đến bộ phận thu, từ đó kích hoạt tín hiệu báo động.
3. Nguyên lý hoạt động
Giai đoạn bình thường: Bộ phận phát (Transmitter) liên tục phát ra chùm tia hồng ngoại hướng tới bộ phận thu (Receiver). Bộ phận thu sẽ phân tích cường độ tín hiệu nhận được.
Giai đoạn có cháy: Khi có khói, bụi hoặc vật cản xuất hiện trong vùng giám sát, chùm tia hồng ngoại sẽ bị che khuất một phần hoặc hoàn toàn.
Phát hiện và báo động: Bộ phận thu nhận thấy sự thay đổi cường độ tín hiệu, so sánh với ngưỡng cài đặt sẵn. Nếu cường độ tín hiệu giảm xuống dưới ngưỡng cho phép, đầu báo sẽ kích hoạt tín hiệu báo động.
Mở trong cửa sổ mới
4. Cấu tạo của đầu beam báo cháy
Đầu báo beam thường bao gồm các thành phần chính sau:
Bộ phận phát (Transmitter): Phát ra chùm tia hồng ngoại có bước sóng xác định.
Bộ phận thu (Receiver): Thu nhận tia hồng ngoại từ bộ phận phát và chuyển đổi thành tín hiệu điện.
Bộ vi xử lý: Phân tích tín hiệu nhận được từ bộ phận thu, so sánh với ngưỡng cài đặt và đưa ra quyết định báo động.
Vỏ bảo vệ: Bảo vệ các linh kiện bên trong khỏi tác động của môi trường.
5. Các loại đầu báo Beam
Đầu báo beam phản xạ: Sử dụng gương phản xạ để đưa tia hồng ngoại từ bộ phận phát trở lại bộ phận thu. Loại này phù hợp với không gian nhỏ hẹp, có chiều dài đường đi của tia hồng ngoại không quá lớn.
Đầu báo beam truyền thẳng: Bộ phận phát và bộ phận thu được lắp đặt đối diện nhau, tạo thành một đường thẳng. Loại này phù hợp với không gian rộng lớn, chiều cao trần lớn.
6. Ưu điểm của đầu báo Beam
Phạm vi bảo vệ rộng: Một đầu báo beam có thể bao quát phạm vi lên đến 100 mét, giúp tiết kiệm chi phí lắp đặt và bảo trì so với việc sử dụng nhiều đầu báo điểm.
Phát hiện sớm đám cháy: Đầu báo beam có khả năng phát hiện khói ở giai đoạn đầu, ngay cả khi mật độ khói còn thấp.
Ít bị ảnh hưởng bởi bụi bẩn: Do sử dụng tia hồng ngoại nên đầu báo beam ít bị ảnh hưởng bởi bụi bẩn, giúp giảm thiểu báo động giả.
Thẩm mỹ cao: Thiết kế nhỏ gọn, hiện đại, phù hợp với nhiều không gian kiến trúc.
Lắp đặt và bảo trì dễ dàng: Việc lắp đặt và bảo trì đầu báo beam tương đối đơn giản, không yêu cầu kỹ thuật cao.
7. Nhược điểm của đầu báo Beam
Chi phí đầu tư ban đầu cao: So với đầu báo điểm, đầu báo beam có giá thành cao hơn.
Dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường: Ánh sáng mặt trời, đèn chiếu sáng, rung động, sương mù… có thể ảnh hưởng đến hoạt động của đầu báo beam.
Góc lắp đặt: Cần phải căn chỉnh góc lắp đặt chính xác để đảm bảo hiệu quả hoạt động.
8. Ứng dụng của đầu báo Beam
Đầu báo beam được ứng dụng rộng rãi trong các không gian rộng lớn, có trần cao như:
- Nhà kho, nhà xưởng
- Trung tâm thương mại, siêu thị
- Sân bay, nhà ga
- Bảo tàng, thư viện
- Nhà thi đấu, hội trường
- Khách sạn, tòa nhà cao tầng
9. Tiêu chuẩn và quy định liên quan
Việc lựa chọn, lắp đặt và bảo trì đầu báo beam cần tuân thủ các tiêu chuẩn và quy định hiện hành, bao gồm:
TCVN 5738:2021 – Hệ thống báo cháy – Yêu cầu kỹ thuật
NFPA 72 – National Fire Alarm and Signaling Code (Mỹ)
EN 54-12 – Fire detection and fire alarm systems – Smoke detectors – Point detectors using scattered light, transmitted light or ionization1 (Châu Âu)
10. Lựa chọn đầu báo Beam
Khi lựa chọn đầu báo beam, cần xem xét các yếu tố sau:
Phạm vi bảo vệ: Lựa chọn loại đầu báo có phạm vi bảo vệ phù hợp với diện tích và chiều cao của không gian cần bảo vệ.
Môi trường lắp đặt: Cần xem xét các yếu tố môi trường như ánh sáng, bụi bẩn, độ ẩm… để lựa chọn loại đầu báo phù hợp.
Tính năng: Một số tính năng cần quan tâm như khả năng tự động bù trừ bụi bẩn, khả năng chống báo động giả, khả năng kết nối với hệ thống báo cháy trung tâm…
Thương hiệu và nhà cung cấp: Nên lựa chọn sản phẩm của các thương hiệu uy tín, có chế độ bảo hành tốt.
11. Hướng dẫn lắp đặt
Việc lắp đặt đầu báo beam cần được thực hiện bởi kỹ thuật viên có chuyên môn, tuân thủ các quy định an toàn và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Một số lưu ý khi lắp đặt:
Vị trí lắp đặt: Nên lắp đặt đầu báo ở vị trí trung tâm của khu vực cần bảo vệ, tránh các vật cản che khuất tia hồng ngoại.
Khoảng cách lắp đặt: Tuân thủ khoảng cách lắp đặt tối thiểu và tối đa theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
Góc lắp đặt: Căn chỉnh góc lắp đặt chính xác để đảm bảo hiệu quả hoạt động.
Kết nối: Kết nối đầu báo với hệ thống báo cháy trung tâm theo đúng sơ đồ đấu nối.
12. Bảo trì
Để đảm bảo hoạt động ổn định và hiệu quả của đầu báo beam, cần thực hiện bảo trì định kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Các công việc bảo trì bao gồm:
Vệ sinh: Lau chùi bụi bẩn trên bề mặt đầu báo và gương phản xạ (nếu có).
Kiểm tra hoạt động: Kiểm tra chức năng báo động bằng cách sử dụng thiết bị kiểm tra chuyên dụng.
Hiệu chuẩn: Hiệu chuẩn lại đầu báo nếu cần thiết.
13. Một số thương hiệu đầu báo Beam phổ biến
Trên thị trường hiện nay có nhiều thương hiệu đầu báo beam uy tín như:
Hochiki (Nhật Bản)
Notifier (Mỹ)
Siemens (Đức)
Honeywell (Mỹ)
GST (Trung Quốc)
Tanda (Trung Quốc)
Đầu báo beam là giải pháp hiệu quả cho việc phát hiện sớm đám cháy ở các không gian rộng lớn. Việc lựa chọn, lắp đặt và bảo trì đúng cách sẽ giúp thiết bị hoạt động ổn định, góp phần nâng cao hiệu quả của hệ thống phòng cháy chữa cháy.
Tuy nhiên, người dùng cần lưu ý về các yếu tố môi trường có thể ảnh hưởng đến hoạt động của đầu báo beam để có biện pháp khắc phục kịp thời, tránh báo động giả.
Lưu ý: Bài viết mang tính chất tham khảo chung, quý khách hàng nên tìm hiểu kỹ thông tin và tư vấn từ các chuyên gia trước khi lựa chọn và lắp đặt đầu báo beam cho công trình của mình.
